Zabytki sakralne pogranicza
Na pograniczu polsko-niemieckim, wśród malowniczych krajobrazów doliny Nysy Łużyckiej, od wieków trwają cisi świadkowie historii - kościoły, kaplice i inne obiekty sakralne, które współtworzyły duchowe i kulturowe oblicze regionu. Choć często pozostają zamknięte na co dzień, ich piękno, architektura i niezwykłe dzieje wciąż inspirują i zachwycają. To miejsca, w których splatają się losy narodów, tradycje wyznań oraz pamięć minionych pokoleń.
Niniejsza strona zaprasza do odkrycia wyjątkowego szlaku zabytków sakralnych, prowadzącego przez tereny po obu stronach granicy. To propozycja dla wszystkich - miłośników historii, architektury, aktywnego wypoczynku oraz tych, którzy szukają chwili refleksji w przestrzeni o szczególnym charakterze. Szlak można poznawać podczas wycieczek rowerowych lub wirtualnie, dzięki nowoczesnym rozwiązaniom cyfrowym.
Przy wybranych obiektach umieszczono kody QR, które umożliwiają zajrzenie do wnętrza świątyń, odbycie wirtualnego spaceru oraz poznanie ich historii - niezależnie od pory dnia, dostępności czy miejsca, w którym aktualnie się znajdujesz. To połączenie tradycji z nowoczesnością sprawia, że dziedzictwo pogranicza staje się dostępne dla każdego.
Wyrusz w podróż szlakiem, który przekracza granice i czas - odkryj niezwykłe zabytki sakralne na nowo, w realnej i wirtualnej przestrzeni.
Biecz
Kościół filialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej
Dzisiejszy kościół pw. MB Częstochowskiej pierwotnie został zbudowany jako świątynia protestancka.
Z dostępnych informacji wynika, że pochodzi z 1721 roku, a więc jest nieco starszy od tutejszego założenia pałacowego. Kościół wzniesiono na wzgórzu będącym chyba najwyższym punktem w okolicy, więc jest dobrze widoczny z dalszej odległości. Bardzo ciekawy jest kształt obiektu. Zbór ewangelicki powstał na planie krzyża greckiego, co nie jest jakimś rzadkim pomysłem, ale w tym przypadku ramiona krzyża nie są mocno zaznaczone, więc całość przypomina nieco kwadrat. Ten całościowy kształt nieco zaburza zbudowana, oczywiście od wschodniej, strony półkolista absyda.
Budynek powstał z cegły, nie jest otynkowany. Aktualnie jest to kościół filialny parafii w Brodach. Po układzie okien można domyśleć się, że w środku, jak na świątynię protestancką przystało, znajdują się empory. Otoczenie jest zadbane. Zapewne dawniej ta tym terenie znajdował się cmentarz, którego pozostałości w postaci pojedynczych pomników, płyt oraz krzyży można jeszcze tutaj zobaczyć.
Biedrzychowice Dolne
Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
Kościół romański w Biedrzychowicach to najstarszy zabytek architektoniczny na ziemi żarskiej i jedyna zachowana budowla romańska. Czas budowy określany jest na XIII wiek - odbudowany
w latach 1975 - 1976. Jest to budowla jednonawowa, o prostokątnym planie, zbudowana z kamienia polnego i cegły użytej do obramowań okiennych. Kamienny, uskokowy, dekorowany ceramicznymi płytkami, zdobionymi motywami romańskich rozet portal - znajduje się w południowej części nawy. W przedsionku znajduje się tablica nagrobna, przedstawiająca wizerunek prawdopodobnego fundatora.
Bieniów
Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP
To wczesno-gotycki obiekt z XIII wieku zbudowany z kamienia polnego. Po spaleniu został odbudowany w 1481 roku a wieżę z 1563 roku ponownie odbudowano po pożarze w latach 1759 - 1760. W kościele znajduje się szczególnie cenny dwustronny obraz olejny na desce dębowej z 1600 roku przedstawiający „Biczowanie Chrystusa”, na drugiej stronie „Ukrzyżowanie” w otoczeniu scen biblijnych, nawiązujących do symboli ofiary: Ofiarowanie Izaaka, wywyższenie węża miedzianego, modlitwa w Ogrójcu, Wniebowstąpienie Jezusa Chrystusa, Trójca Święta. Pod tynkiem znajdują się gotyckie i renesansowe polichromie. Na murze kościelnym renesansowe płyty epitafijne. Obok Kościoła znajduje się zabytkowa plebania z XVIII wieku.
Brody
Kościół pw. Wszystkich Świętych
W okresie przedwojennym w Brodach było zaledwie 220 katolików, którzy gromadzili się na Mszy św. i nabożeństwach w kaplicy pałacowej. Opiekę duchową nad tą niewielką społecznością sprawował kapelan hrabiego Bruhla. W Brodach pracowały także siostry zakonne ze zgromadzenia „Arme Dienstmagte Jesu Christi”, prowadząc dom dla starców i nieuleczalnie chorych. Po wojnie, zanim została erygowana parafia, Brody były obsługiwane przez kapłana z parafii w Lubsku. W marcu 1952 roku dekretem ordynariusza wrocławskiego ks. Kazimierza Lagosza ustanowiono samodzielną parafię. Do parafii należały kościoły filialne w Dłużku i Kole oraz kaplica w Zasiekach. Lata 1952-62 to czas tworzenia wspólnoty parafialnej, którą stanowiła ludność przybyła z terenów wschodnich (Duliby, Żnibrody). Wydarzeniem ogromnej wagi było Nawiedzenie Obrazu MB Częstochowskiej w 1963 roku. W roku 1972 parafia zostaje włączona do diecezji gorzowskiej. W ramach reorganizacji kościół filialny w Dłużku został przekazany parafii w Lubsku. Parafia zaś pozyskała kościół filialny w Bieczu, który dotąd należał do parafii w Lubsku. W 1979 roku odbyły się prymicje pierwszego kapłana z tej parafii, ks. Tadeusza Kulczyka. Od 1980 roku do chwili obecnej, najważniejsze wydarzenia w parafii to odbudowa poprotestanckiego kościoła parafialnego pw. Wszystkich Świętych, przeniesienie do niego wyposażenia z kaplicy pałacowej; rozbudowa kościoła filialnego w Zasiekach; budowa nowego domu katechetycznego; pożar wieży kościoła parafialnego i jej odbudowa oraz remont dachu i elewacji.
Kościół pw. Wszystkich Świętych w Brodach - zabytkowy rzymskokatolicki kościół parafialny w Brodach, w gminie Brody, w powiecie żarskim, w województwie lubuskim. Należy do dekanatu Lubsko. Mieści się przy ulicy Traugutta.
Jest to budowla barokowa, salowa z XVII wieku, przebudowana w 1725 roku, wieża zakończona jest baniastym hełmem z latarnią. Odbudowana w latach 1981–1983, poświęcona 30 października 1983 roku. W prezbiterium znajduje się ołtarz główny wykonany z piaskowca. Mieszczą się w nim relikwie świętej Amatii i świętej Perpetuy. Do 1945 świątynia ewangelicka, obecnie rzymskokatolicka.
Chlebowo
Kościół pw. św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny
Kościół pod wezwaniem św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Marii Panny w Chlebowie (gm. Gubin) wybudowały został w stylu romańskim w XIII wieku.
Początkowo nie było kapelana, ksiądz dojeżdżał z kościoła parafialnego z Gubina. Dopiero 29.04.1947 roku zamieszkał w Chlebowie pierwszy proboszcz - ks. Stefan Dobrzyński.
Pierwszy remont kościoła został przeprowadzony około 1971 roku. Odnowiony został dach, a w 1983 roku wymieniono okna na witraże i elewację wewnętrzną. Drugi remont wykonano w 1999 roku. Wówczas wymieniono dachówki, malowano ściany zewnętrzne i wewnętrzne, wybudowano miejsce dla chóru, odrestaurowano ołtarz, wyłożono boazerię na sufit, remontowano posadzki, zainstalowano nowe oświetlenie i nagłośnienie, dookola kościoła wyłożono polbruk i wykonano nowe ogrodzenie.
W zbiorach kościoła znajdują się m. in.: obraz przedstawiający św. Józefa z dzieciątkiem Jezus - autor nieznany, stacje drogi krzyżowej, sztandary, popiersie Matki Boskiej Rokitiańskiej oraz organy.
W 1947 roku kościół z protestanckiego przeistoczył się w rzymsko-katolicki.
Gębice
Dawny kościół w Gębicach gm. Gubin
Kościół wzniesiono w XV wieku jako budowlę salową z trójbocznie zamkniętym prezbiterium i południową kruchtą z gotyckim sklepieniem gwieździstym. W 1770 roku został przebudowany – od wschodu dobudowano prostokątną zakrystię, a od zachodu półkolisty przedsionek z wejściem głównym, nadając świątyni barokowy charakter. Później, od strony północno-wschodniej, powstała nieregularna przybudówka z pomieszczeniem połączonym z kościołem dużym otworem okiennym; pod nią znajduje się kolebkowo sklepiona krypta dostępna z nawy. W 1921 roku od południowego wschodu dobudowano kaplicę na planie wycinka koła.
Po II wojnie światowej kościół został opuszczony i do dziś nie jest użytkowany. W 2017 roku przeprowadzono remont dachu i wzmocniono korony murów, częściowo wymieniając więźbę dachową. Dach pokryto dachówką karpiówką, kaplicę łupkiem, a wieżyczkę gontem.
Świątynia wzniesiona z kamienia i cegły ma plan czworoboku z falistymi ścianami i dach dwuspadowy, a kaplica przykryta jest kopułą. Elewacje pokrywa nakrapiany tynk z pilastrami i prostymi opaskami okien i drzwi. Wnętrze otaczają dwukondygnacyjne empory na drewnianych słupach, w prezbiterium zachowały się relikty ołtarza ambonowego z fragmentami polichromii. Częściowo przetrwała posadzka ceglana i ceramiczna oraz płyty nagrobne. Kościół w Gębicach stanowi cenny przykład regionalnej architektury sakralnej i dzięki remontowi dachu został zabezpieczony na kolejne lata.
Lubanice
Kościół pw. Matki Boskiej Różańcowej
To bardzo stary kamienny kościół z XIII wieku.
W zwieńczeniu szczytów umieszczono pamiątki średniowiecznej jurysdykcji - kamienne krzyże pojednania. Na otoczony murem plac kościelny prowadzi bramka, obok której stoi kaplica z 1667 roku z późnogotyckim wyrzeźbionym, prawdopodobnie przez Mikołaja Jakubicę w 1524 roku, krucyfiksem.
Ów duchowny przetłumaczył w 1548 roku Nowy Testament na miejscowy język dolnołużycki.
Miłowice
Kościół pw. św. Antoniego
Kościół pod wezwaniem św. Antoniego w Miłowicach jest zabytkowym obiektem filialnym o średniowiecznym rodowodzie. Świątynia została wzniesiona w XIV wieku, a następnie rozbudowana w XV wieku, zachowując charakterystyczne cechy architektury gotyckiej. W XVIII wieku kościół przeszedł istotne przebudowy, obejmujące m.in. wieżę, której hełm nadano w 1750 roku.
Budowla ma formę gotyckiego, murowanego z kamienia kościoła z trójbocznie zamkniętym prezbiterium, zakrystią oraz wieżą usytuowaną od strony zachodniej. Wnętrze wyróżnia się cennymi rozwiązaniami architektonicznymi – prezbiterium przykrywają sklepienia krzyżowo-żebrowe, natomiast nawę sklepienia sieciowe, typowe dla późnego gotyku.
Stargard Gubiński
Kościół pw. św. Józefa
Kościół pod wezwaniem świętego Józefa, gotycki z XIV wieku. Powiększony w XVIII stuleciu o ceglane przybudówki oraz drewnianą wieżę. Jest to salowa świątynia założona na placu zbliżonym do prostokąta. Posiada wieżę wzniesioną na rzucie kwadratu. Korpus kościoła pokryty jest dachem trójspadowym, a wieża brogowym. Posiada wysokie okna, które w większości są zamknięte łukowato. W przyziemiu wieży znajduje się wejście główne. Drewniany strop belkowy przykrywa wnętrze świątyni, który podparty jest czworobocznymi filarami. Wspierają one jednocześnie szerokie empory. Za ołtarzem znajduje się dobudowana część z pomieszczeniem naziemnym oraz krypta grobowa. Ołtarz główny oraz prospekt organowy z ornamentalno–heraldyczną dekoracją snycerską pochodzi z czasów barokowej przebudowy stargardzkiej świątyni.
Starosiedle
Kościół pw. Jana od Krzyża
Kościół parafialny pw. św. Jana od Krzyża w Starosiedlu został wzniesiony pod koniec XVIII wieku w stylu klasycystycznym.
W jego strukturę włączono wieżę pochodzącą z wcześniejszej, późnogotyckiej świątyni, dzięki czemu budowla łączy w sobie elementy różnych epok. Kościół orientowany jest na osi wschód–zachód. Od strony zachodniej znajduje się węższe, trójbocznie zamknięte prezbiterium, natomiast od północy i południa do korpusu przylegają boczne pomieszczenia ukształtowane na wzór transeptu. Od strony wschodniej wznosi się prostokątna wieża, będąca najstarszą częścią obiektu.
Wnętrze kościoła ma charakter salowy – nawa i prezbiterium tworzą jedną przestrzeń nakrytą wspólnym stropem. Od strony wschodniej, północnej i południowej nawę obiegają empory wsparte na kolumnach, które powiększają przestrzeń użytkową świątyni. Empory znajdują się również nad bocznymi lokalnościami. Takie rozwiązanie przestrzenne było typowe dla protestanckiej architektury sakralnej regionu, co wskazuje na pierwotną funkcję świątyni przed jej późniejszym przejęciem przez wspólnotę katolicką.
Wieża, zachowana z wcześniejszej budowli, w drugiej i trzeciej kondygnacji została ozdobiona bogatą dekoracją blendową i zwieńczona attyką oraz murowaną iglicą. W jej formie widoczne są inspiracje architekturą fary w Gubinie, natomiast iglica nawiązuje do rozwiązań zastosowanych w kościele w Lubsku.
Bryła kościoła jest stosunkowo prosta i zwarta, jednak dzięki wyraźnej dominancie wieży stanowi charakterystyczny element krajobrazu miejscowości. Świątynia w Starosiedlu jest cennym przykładem późno-osiemnastowiecznej architektury sakralnej regionu, łączącym tradycje późnogotyckie z klasycystyczną formą i lokalnymi wpływami architektonicznymi.
Witaszkowo
Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny
Witaszkowo to wieś przy trasie Gubin–Lubsko, o układzie ulicowo-placowym z centralnie położonym kościołem filialnym. W jego otoczeniu znajdują się m.in. neogotycka kapliczka i figura Chrystusa.
Miejscowość ma wczesnośredniowieczne pochodzenie (wzmiankowana w 1000 roku) i należała do różnych właścicieli, m.in. zakonów i rodów szlacheckich. Obecny kościół wzniesiono w 1749 roku, później był kilkakrotnie przebudowywany.
Świątynia ma konstrukcję szkieletową z cegłą, prostokątny plan i dach z sygnaturką. Wnętrze jest salowe z drewnianym stropem, emporą oraz zabytkowym wyposażeniem, m.in. ołtarzem z 1596 roku i XVIII-wiecznymi ławkami.
Złoty skarb Witaszkowa
Złoty skarb z Witaszkowa został odkryty w 1882 roku przez Augusta Lauschkego podczas prac polowych. Znalezisko, początkowo nierozpoznane jako złote, zostało częściowo przekazane właścicielowi majątku, księciu Heinrichowi, który sprzedał je w Berlinie. Lauschke otrzymał za nie zapłatę, choć zachował drobne elementy.
Część skarbu uległa rozproszeniu – wiele przedmiotów przetopiono, inne trafiły do muzeów, głównie w Berlinie. Skarb składał się z ponad 20 wyrobów ze stopu złota i srebra, wykonanych w jednym warsztacie (m.in. ozdoby, elementy uzbrojenia, biżuteria).
Po II wojnie światowej prowadzono badania nad lokalizacją znaleziska. W 2000 roku dokładne miejsce odkrycia zidentyfikowano między Witaszkowem a Kozowem. W latach 2001-2004 przeprowadzono tam wykopaliska, które wykazały, że skarb został złożony w miejscu o charakterze ceremonialnym, prawdopodobnie związanym z rytuałami ofiarnymi.
Żary
Kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła
To rzymskokatolicki Kościół filialny. Jego budowla znajdowała się poza miejskimi murami. Wzniesiona została z kamienia polnego pod koniec XIII stulecia na miejscu świątyni wzmiankowanej w 1207 roku, wybudowanej zapewne z drewna. Została ufundowana zapewne przez Dewinów, pierwszych właścicieli miasta. Prawdopodobnie jest w niej pochowany Ulrich Dewin. Jest to świątynia wybudowana w stylu romańsko-gotyckim, posiadająca sygnaturkę w stylu barokowym. W prezbiterium zachowały się sklepienia sieciowe.
Groß Bademeusel
Kościół wiejski
Kościół w Groß Bademeusel koło Forst (Lausitz) w powiecie Spree-Neiße w Brandenburgii, należy do parafii Groß Bademeusel w okręgu kościelnym Cottbus, który jest częścią Kościoła Ewangelickiego Berlina-Brandenburgii-Śląskich Górnych Łużyc. Kościół jest obiektem wpisanym na listę zabytków.
Obiekt położony jest w centrum Groß Bademeusel, na zielonym skwerze. Zbudowano go w XIV wieku. Pierwotnie była to średniowieczna budowla zbudowana z kamieni polnych, z trójbocznym prezbiterium. Północna strona jest niestrukturalna i nie ma okien. Pierwotne wejście od strony północnej zostało zamurowane. Dach kościoła jest dwuspadowy, nachylony w stronę prezbiterium. Na krańcu grzbietu znajduje się chorągiewka wiatrowa z datą 1883. Wnętrze składa się z północnej i zachodniej galerii, a także belkowego sufitu, który jest lekko podniesiony ponad zachodnią galerię (emporę organową). Podłoga wyłożona jest cegłą, a prezbiterium płytkami.
W XVII wieku dobudowano ganek od strony południowej. Później kościół został otynkowany, a na początku XIX wieku (według różnych informacji w 1883 roku) dobudowano lekko cofniętą zachodnią wieżę z cegły. Drewniana dzwonnica, która pierwotnie stała przed budynkiem, została zniszczona przez pożar w 1803 roku. Na wieży znajduje się podwójna kopuła z łupka z inskrypcją informującą o roku budowy wieży. Ponadto podczas przebudowy prowadzonej od 1800 roku, okna na ścianie południowej zostały powiększone i otrzymały łuki segmentowe. Pod koniec II wojny światowej wschodnia część i czapka wieży uległy zniszczeniu. Dach wieży został odrestaurowany, a ściana prezbiterium tymczasowo przebudowana z cegły. W latach 60. i 80. XX wieku
w kościele prowadzono prace rekonstrukcyjne
i remontowe.
Groß Döbbern
Kościół Protestancki
Kościół jest obiektem budownictwa kamiennego z późnego średniowiecza, który został częściowo wybudowany na nowo około 1694 roku a w 1818 roku pod rządami późniejszego księcia Hermanna von Pückler (1785-1871) zasadniczo przebudowany przez inspektora budowlanego Brasch z Cottbus. Między innymi dobudowano wtedy zamknięty z trzech stron chór i wieżę po stronie zachodniej. Wyposażenie kościoła pochodzi z XVII i XIX wieku. Warto zobaczyć ołtarz z amboną, który można znaleźć zwłaszcza na terenach protestanckich. W gminie Neuhausen Spree kościół w Groß Döbbern jest jedynym z takim wyposażeniem. Obiekt objęty jest ochroną zabytków.
Cmentarz przykościelny otoczony jest jeszcze zachowanym murem z kamienia polnego. Przed kościołem znajduje się pomnik poległych w czasie wojny. Kościół i stara plebania tworzą razem historyczne centrum miejscowości Groß Döbbern.
Groß Oßnig
Kościół Ewangelicki
Kościół pochodzi z XV wieku. To prosty prostokątny budynek z otynkowanego kamienia polnego. W czasie II Wojny Światowej została zniszczona dzwonnica, a kościół spłonął. Kościół do 1955 roku został odbudowany w wersji uproszczonej. Zamiast pierwotnej barokowej wieży, została wzniesiona wolno stojąca dzwonnica. Na szczycie wschodnim i zachodnim odsłoniętym wskutek rozbiórki zniszczonej wieży, znajduje się jeszcze stara struktura apertury z cegły palonej.
Budynek znajdujący się pod ochroną zabytków został niedawno częściowo odnowiony i otrzymał nowy tynk zewnętrzny.
Kathlow
Kaplica
W XIX wieku doszło do budowy kaplicy ewangelickiej w stylu neoromańskim z funduszy fundacji Schöning, która została nazwana na cześć byłego właściciela majątku ziemskiego Sergen i Kathlow, Carla Augusta von Schöning (1773-1807). Dzwon z roku anno domini MCCCCLXXXXIIII (w imię Pana 1494) pochodzi z małej drewnianej kapliczki, która została zniszczona przez pożar przed wybudowaniem kaplicy w Kathlow.
W kaplicy w Kathlow odbywały się regularnie do 1973 roku nabożeństwa. Ostatni ślub kościelny był w 1970 roku, ostatni chrzest w 1973 roku, po czym powoli obiekt popadał w ruinę.
Zaginiona krypta rodziny von Pannwitz, właścicieli Kathlow od roku 1443 do 1782, została odkryta w 1997 roku podczas robót ziemnych pod dom mieszkalny i odsłonięta. Szczątki Christopha von Pannwitz i jego żony Evy Kathariny odnalazły razem z Lucretią von Pannwitz wieczny odpoczynek w kaplicy
w Kathlow.
Wraz z nowym zadaszeniem w 2005 roku rozpoczęła się stopniowa odbudowa kaplicy, którą dostała nowe życie. Od tamtego momentu odbywają się tutaj regularnie imprezy muzyczne. W 2015 roku kaplicę przeznaczono na miejsce dla ceremonii ślubów cywilnych. Szczególnie wart zobaczenia we wnętrzu jest drewniany sufit kasetonowy, który został odnowiony w 2014 roku.
Klein Döbbern
Kościół
Kościół w Klein Döbbern został zbudowany przypuszczalnie pomiędzy 1200 a 1230 rokiem. Różne rozmiary okien uwarunkowane są tym, że później dodano emporę. Przedłużanie budynku na wschód o dwie osie okienne zrealizowano około 1680 roku.
W trakcie walk II Wojny Światowej kościół został zniszczony a stało się to w ostatnich dniach wojny w 1945 roku.
Nie naruszona został jedynie ściana zewnętrzna budynku. Ale na przykład jeszcze z czasu jego budowy pochodzi zamurowany dziś portal południowy. W roku 1950-51 kościół został ponownie odbudowany, a w ostatnich latach odrestaurowany na zewnątrz i wewnątrz. We wnętrzu znajdują się jeszcze pojedyncze elementy wyposażenia z XVII wieku.
Komptendorf
Kościół ewangelicki
Kościół w Komptendorf jest największym kościołem w gminie Neuhausen Spree. Budowla z kamienia polnego pochodzi z drugiej połowy XV wieku (1475) i została około 100 lat później przedłużona o chór po stronie wschodniej.
Czterokondygnacyjna ściana szczytowa schodkowa chóru wschodniego zbudowana z cegły palonej jest bogato podzielona przez panele z tynku i wartym zobaczenia ornamentem z okresu późnego gotyku.
Kwadratowa wieża powstała razem z kościołem. Tylko górne piętro z dzwonem z blankami z cegły palonej i murowanym wielokątnym hełmem iglicowym pochodzi prawdopodobnie z pierwszej połowy XVI wieku. Okna kościoła zostały powiększone w okresie baroku. W latach 1990-91 można było odrestaurować mocno uszkodzoną wieżę kościelną i elewację.
We wnętrzu warte zobaczenia jest renesansowe retabulum z drewna (1575). Na trzech obrazach będących przypuszczalnie pod wpływem szkoły Cranacha można zobaczyć kolejno nad sobą Wieczerzę Pańską, Zmartwychwstanie Chrystusa i Boga Ojca. Na cokole namalowana jest rodzina fundatora G. von Kottwitz. Ozdobą kościoła także drewniana ambona z 1698 roku. Z tego samego roku pochodzi unoszący się anioł chrzcielny, który także dzisiaj trzyma jeszcze miskę z wodą do chrztu.
Neuhausen
Kościół katolicki pw. Św. Jadwigi
Dzisiejszy kościół Św. Jadwigi to jedyny obiekt katolicki w całej gminie Neuhausen Spree - to nowy budynek z 1993 roku. Wcześniej w tym samym miejscu stał kościół, który miał burzliwą historię. Pierwotnie zbudowany jako roboczy barak w czasach Trzeciej Rzeszy, został najpierw po wojnie przeniesiony do Cottbus-Sandow i służył jako pomieszczenie mieszkalne. Dzięki własnej inicjatywie wiernych i wielkiemu zaangażowaniu ówczesnego księdza Viktora Buhl, należy zawdzięczać to, że w 1949 roku został sprowadzony z powrotem do Neuhausen i od 1950 roku mógł służyć do odprawiania nabożeństw.
W 1965 roku rozpoczęła się budowa domu młodzieży. Katolickie Centrum Edukacji Młodzieży "Don-Bosco-Haus" oferuje do dnia dzisiejszego dzieciom i młodzieży różne możliwości: od kursów dla liderów młodzieżowych (JULEICA) poprzez dni biblijne i warsztaty muzyczne aż po obozy letnie. Kościół został wzniesiony na nowo w związku z budową w 1993 roku nowego domu młodzieży. Z kościoła-baraku zabrano trzyczęściowy zabytkowy witraż i umieszczono go w prezbiterium. Wykonany ze szklanych elementów krzyż o długości na wysokość pomieszczenia, ozdabia szczyt zachodni, w podłogę wpuszczony jest duży krzyż inkrustowany za pomocą różnych płytek. Nowa dzwonnica została poświęcona w kwietniu 2018 roku.
Sergen
Kaplica wiejska
Nie posiada kancelarii parafialnej i jest własnością gminy Neuhausen Spree. Na niniejszym miejscu kaplicy wiejskiej w Sergen miała zgodnie z przekazami stać już od 1711 roku budowla kościelna. Nie jest jasne, dlaczego została zastąpiona w 1837 roku. Obecną kaplicę wiejską w Sergen wybudowano ze środków fundacji Schöning. Ostatni właściciel majątku ziemskiego Sergen Gottfried Carl August von Schöning, który zmarł już w 1807 roku, został pochowany w krypcie kaplicy wiejskiej w Sergen 30 lat po swojej śmierci.
Po 1989 roku po długim okresie nieużywania obiektu podjęto pierwsze kroki służące jego zagospodarowaniu. Kaplica znajduje się dziś w rejestrze zabytków i jest własnością gminy Neuhausen Spree. W 2006 roku ukonstytuowało się stowarzyszenie wspierające obiekt Förderverein Dorfkapelle Sergen e.V., któremu udało się stopniowo odrestaurować kościół. Najważniejsze prace budowlane są dziś zakończone. Niedzielne nabożeństwa nie odbywają się w kaplicy, jednak tutaj można zawierać małżeństwa cywilne i kościelne. Z okazji regularnych koncertów rozbrzmiewają dźwięki organów odrestaurowanych w 2014 roku, a zbudowanych przez Wilhelma Sauer, jednego z najsłynniejszych organmistrzów romantyzmu. W 2015 roku podpisano tutaj w ramach sesji przedstawicieli gminy umowę o partnerstwie między gminą Żary a gminą Neuhausen Spree.






































































